Ο πυρετός είναι σύμπτωμα και όχι νόσος. Είναι το αντιμικροβιακό όπλο του οργανισμού, η αντίδραση του ανοσοποιητικό στους «εισβολείς» που το απειλούν και συνήθως οφείλεται σε ασθένειες που συχνά αντιμετωπίζουμε, όπως οι ιογενείς λοιμώξεις. Όμως, η αντιμετώπισή του έχει κανόνες.
Να πώς προκαλείται ο πυρετός! Ένας μικρός αδένας στη βάση του κρανίου, ο υποθάλαμος, είναι ο θερμοστάτης του οργανισμού: ανάλογα με τα ερεθίσματα που λαμβάνει ρυθμίζει την θερμοκρασία του σώματος. Τροφή, σωματική άσκηση, ύπνος ακόμα και η ώρα της ημέρας, επηρεάζουν τη θερμοκρασία του σώματος: συνήθως έχουμε την υψηλότερη θερμοκρασία στις 6 το απόγευμα και την χαμηλότερη στις 3 τα ξημερώματα. Γι’ αυτό και είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με την θερμοκρασία του ασθενή το απόγευμα ενώ τα ξημερώματα συνήθως πέφτει….
Ένας βασικός κανόνας, αν πυρετός είναι έως 38ο C, είναι να μην καταφεύγουμε αβασάνιστα σε αντιπυρετικά, συνήθως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη όπως η ιβουπροφένη, και η παρακεταμόλη. Είναι προτιμότερο να κάνουμε ένα χλιαρό μπάνιο και να ξεκουραστούμε, αναμένοντας πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Σύμφωνα με έρευνες, θερμοκρασίες στα επίπεδα του πυρετού, εκτιμάται ότι ενισχύουν τη βακτηριοκτόνο δράση των λευκών αιμοσφαιρίων. Επιπρόσθετα, αν καταστείλουμε φαρμακευτικά τον πυρετό, χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος, χάνουμε σημαντικές κλινικές πληροφορίες και ίσως, έτσι καθυστερήσει η έγκαιρη διάγνωση της νόσου που τον προκάλεσε. Αν το θερμόμετρο δείξει πάνω από 38ο C θα το αντιληφθούμε και χωρίς τη λήψη της θερμοκρασίας, καθώς τον υψηλό πυρετό συνοδεύουν συμπτώματα όπως υπνηλία, σύγχυση και ευερεθιστότητα.
Οι ασθενείς με πυρετό πρέπει να πίνουν όσο το δυνατόν περισσότερα υγρά και χυμούς κι αν δεν υποχωρήσει μέσα σε 24-48 ώρες, ζητούμε την συνδρομή γιατρού, ο οποίος με βάση διαγνωστικές εξετάσεις, θα προτείνει και την κατάλληλη αγωγή. Με την αύξηση κατά ένα βαθμό της θερμοκρασίας του σώματος, αυξάνεται και η κατανάλωση οξυγόνου κατά 13%, οπότε υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις για θερμίδες και υγρά. Αν δεν ενυδατώσουμε επαρκώς τον οργανισμό, αυξάνουμε τις πιθανότητες να προκληθούν καρδιακή ή αναπνευστική λειτουργία ή και οριακή εγκεφαλική αιμάτωση.
Αν έχουμε πυρετό περιορίζουμε την επαφή με τους γύρω μας, ιδιαίτερα αν στο περιβάλλον μας υπάρχουν ηλικιωμένοι ή μικρά παιδιά. Αντισηπτικά, σαπούνι και ζεστό νερό είναι απαραίτητα για την υγιεινή του ασθενή και όσων τον φροντίζουν.
Ιδιαίτερη φροντίδα χρειάζονται οι ασθενείς με ιστορικό ανοσοκαταστολής – αν για παράδειγμα υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία- ή αντιμετωπίζουν άνοια, καρδιακή, αναπνευστική, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια Τα παιδιά κάτω των 5 ετών μπορούν να εμφανίσουν πυρετικούς σπασμούς. Αν έχει προηγηθεί ταξίδι σε «ύποπτο» προορισμό, διενεργείται ο ανάλογος έλεγχος για να διαπιστωθεί αν υπάρχει λοιμώδες αίτιο του πυρετού.
Πού οφείλεται ο πυρετός;
Λοιμώξεις. Ιογενείς είτε μικροβιακές.
Χρόνιες φλεγμονώδεις/ αυτοάνοσες παθήσεις. Ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγγειίτιδες ή συστηματικός ερυθηματώδης λύκος κ.α
Κακοήθη νοσήματα. Καρκίνος σε ήπαρ ή νεφρό, λευχαιμίες, σαρκώματα ή λεμφώματα.
Λοιμώδεις νόσοι. Γρίπη, πνευμονία, γαστρεντερίτιδα, λοιμώδης μονοπυρήνωση κ.α.
Φάρμακα και χρήση ουσιών. Παραισθησιογόνα, κοκαϊνη, οπιούχα)
Θρομβοεμβολικές νόσοι. Π.χ έμφραγμα
Ηλιακό έγκαυμα.
Πότε καλώ τον γιατρό;
Ο πυρετός επιμένει πάνω από 24-48 ώρες.
Ανησυχητικά συμπτώματα. Ο πυρετός συνοδεύεται από δερματικό εξάνθημα, δύσπνοια, πονοκέφαλο ή πόνο στον αυχένα, σπασμούς, σύγχυση, εμετό, διάρροια σε συνδυασμό με ισχυρό πόνο στην κοιλιακή χώρα ή στο θώρακα.
Ασθενείς μεγάλης ηλικίας.
Εγκυμοσύνη.
Ύποπτο ιστορικό. Καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια και σακχαρώδης διαβήτης χρήζουν άμεσης ιατρικής φροντίδας.
Ιστορικό καρκίνου και χημειοθεραπείας.
Πρόσφατο ταξίδι σε χώρες υψηλού κινδύνου. Αφρική, Ασία, Νότια Αμερική και Μέση Ανατολή.
Αγωγή με κορτικοειδή επί μακρόν.